پایان نامه ها

پایان نامه رایگان درمورد مخاصمات مسلحانه، حقوق بشر، حقوق بین الملل، حقوق ایران

1-1-
بیان مسئله
«جنگ يك وضعيت استثنائي است و طبعا قواعد مربوط به آن نيز به نام حقوق جنگ، قواعدي استثنائي مي باشد. حقوق جنگ شامل مجموعه اصول و قواعدي است كه حاكم بر روابط ميان كشورهاي متخاصم با يكديگر و يا ميان كشورهاي متخاصم با كشورهاي بيطرف مي باشد. به محض آغاز جنگ، بدون توجه به چگونگي شروع آن، كشورهاي متخاصم ديگر تابع حقوق ضامن صلح نيستند، بلكه از حقوق جنگ تبعيت خواهند نمود؛ چه اين حقوق عرفي باشد، چه قراردادي»1
حقوق بشردوستانه حقوق مربوط به اسرا جنگی مجروحان زنان و کودکان حقوق مربوط به غیر نظامیان حقوق قربانیان جنگ و.. می باشد. پس حقوق بشردوستانه با جنگ ارتباط تنگاتنگ دارد و حقوق در جنگ می باشد در صورت وقوع جنگ به هر صورت و شکلی بین دو کشور یا در یک کشور به صورت جنگ داخلی این قواعد از سوی هر دو طرف متخاصم باید رعایت شود .
درگذشته حقوق جنگ داراي جايگاه خاصی بود و مقررات بين المللي مدوني در اين زمينه وجود داشت؛ اما امروزه حقوق بين الملل كمتر به تدوين مقررات مربوط به جنگ مي پردازد، بلكه مقررات مربوط به پيشگيري از آن را مور د عنايت بيشتري قرار مي دهد. در نتيجه همين روند، حقوق پيشگيري كننده جنگ توسعه زيادي يافته، ولي به حقوق جنگ توجه چنداني نشده است؛ از اين رو در مجموع، قواعد موضوع هاي كه حقوق جنگ را تشكيل مي دهد بسيار اندك است. منابع حقوق جنگ بطور كلي جدا از منابع حقوق بين الملل نيست که یکی از این منابع قراردادهای بین المللی می باشد. قراردادها از جمله منابع عمده حقوق جنگ است و بخش اعظم اين حقوق به صورت حقوق قراردادي و مدون مي باشد. در مورد قررا دادهای مربوط به حمایت از بیماران و مجروحان جنگی می توان به موارد زیر اشاره نمود:
1-عهدنامه ژنو مورخ 22 اوت 1864 مربوط به حمايت از مجروحان، بيماران و كادر بهداري.
2- عهدنامه ژنو مورخ6 ژوئيه 1906 مربوط به حمايت از بيماران و مجروحان جنگي .
3- عهدنامه ژنو مورخ 27 ژوئيه 1929 در مورد رفتار با مجروحان يا بيماران و سرنوشت زندانيان جنگي .
4-عهدنامه هاي 1949 ژنو . عهدنامه هاي ژنو مورخ 12 اوت 1949 شامل 4 قرارداد است كه سه قرارداد آن در واقع تجديد نظر در قراردادهاي قبلي است و چهارمين قرارداد متضمن يك نوآوري در حقوق قراردادي جنگ است . اين عهدنامه ها عبارتند از:
الف-عهدنامه مربوط به بهبود سرنوشت مجروحان و بيماران نيروهاي مسلح هنگام اردوكشي. اين عهدنامه ، جانشين عهدنامه هاي ژنو مورخ 1864،1906،1929 گرديد.
ب- عهدنامه مربوط به بهبود سرنوشت مجروحان و بيماران و غريقان نيروهاي مسلح در درياها. اين عهدنامه، جانشين يكي از عهدنامه هاي لاهه مورخ 1907 كه در همين زمينه بود، گرديد.
ج- عهدنامه مربوط به طرز رفتار با اسيران جنگي. اين عهدنامه جانشين عهدنامه ژنو مورخ 27 ژوئيه 1929 گرديد.
د- عهدنامه مربوط به حمايت از افراد غير نظامي در زمان جنگ.
امروزه عهدنامه هاي چهارگانه ژنو مهمترين اسناد بين المللي در زمينه حقوق جنگ مي باشد كه تا سال 1980 از تصويب يا الحاق 128 كشور برخوردار بوده است.
شکل گیری یک مرجع جزایی بین المللی از دیرباز یکی از رؤیاهای جامعه بین المللی بوده است. «گوستاو موونیه» که یکی از بنیان گذاران کمیته بین المللی صلیب سرخ است، برای اوّلین بار در سال 1872 م. تأسیس دادگاهی بین المللی را پیشنهاد کرد. هدف چنین دادگاهی مطابق طرح پیشنهادی وی، تضمین اجرای کنوانسیون ژنو 1864 م. مربوط به بهبود نظامیان مجروح در میدان نبرد است. 2
در تحقیق حاضر وضعیت حقوقی بیماران و مجروحان جنگی در مخاصمات مسلحانه مورد بررسی قرار می گیرد و مسئله اصلی این است که بیماران و مجروحان جنگی در عهدنامه ها و قراردادهای بین المللی دارای چه حقوقی می باشند؟

1-2- اهمیت و ضرورت تحقیق
حقوق جنگ همواره موجب يك جدال عقيدتي بين صاحبنظران بوده و هست. اختلاف نظر در اين باب بعضا به حدي است كه حتي موجوديت واقعي آن را مورد سوال قرار مي دهد. برخي از دانشمندان، حقوق جنگ را قبول ندارند و ضرورت وجود آن را مورد انكار قرار مي دهند. از سوي ديگر، هميشه اين اعتراض وجود داشته و دارد كه قوانين جنگ نقض شده و خواهد شد. یکی از این قوانین قراردادها و عهد نامه های مربوط به حقوق مجروحان و بیماران در مخاصمات مسلحانه است. بر این اساس و با توجه به مطالب فوق الذکر ضرورت می نماید که این عنوان مورد تحقیق و کنکاش قرار گیرد.
1-3- اهداف تحقیق
هدف کلی:
بررسی وضعیت حقوقی مجروحان و بیماران جنگی در مخاصمات مسلحانه
اهداف ویژه:
1- بررسی عهدنامه مربوط به بهبود سرنوشت مجروحان و بيماران نيروهاي مسلح هنگام اردوكشي
2- بررسی عهدنامه مربوط به بهبود سرنوشت مجروحان و بيماران و غريقان نيروهاي مسلح در درياها
3- بررسی عهدنامه مربوط به طرز رفتار با اسيران جنگي
4- بررسی عهدنامه مربوط به حمايت از افراد غير نظامي در زمان جنگ
5- بررسی سایر عهد نامه های حمایت از بیماران و مجروحان جنگی
6- بررسی حقوق ایران در خصوص حمایت از مجروحان و بیماران جنگی در مخاصمات مسلحانه

1-4- سوالات تحقیق
1- وضعیت حقوقی مجروحان و بیماران جنگی در مخاصمات مسلحانه در اسناد بین المللی چگونه است؟
2- دیدگاه حقوق ایران در خصوص حمایت از مجروحان و بیماران جنگی در مخاصمات مسلحانه چگونه است؟

1-5- فرضیه های تحقیق
1- به نظر می رسد که کنوانسیون های چهارگانه ژنو به صورت جامعی برای حمایت از بیماران و مجروحان جنگی و ترغیب دولت ها ب
ه حمایت از آنان کافی است.
2- حقوق ایران با توجه به تعالیم اسلام پایبند حمایت از مجروحان و بیماران جنگی در مخاصمات مسلحانه در اجرای حقوق بشردوستانه می باشد.

1-6- تعاریف و مفاهیم
1-6-1- حقوق بین الملل بشر دوستانه
با نگاه اجمالي به تاريخ جوامع بشري در مي‌يابيم كه پديدۀ شوم و تلخي بنام جنگ3 در طول تاريخ مدام گريبانگير حيات بشري بوده و پيامدهاي ناگواري را براي بشريت به همراه داشته است كه نقص حقوق بنيادين و اساسي افراد نمونه بارز آنهاست. علاوه براين، درگيرهاي مسلحانه روزافزوني كه در نقاط مختلف جهان روي مي‌دهد بيانگر اين واقعيّت انكار ناپذير است كه جوامع بين المللي و علي الخصوص جوامع داخلي معاصر را از رويارويي با جنگ گريزي نيست. منازعات مسلحانه امروزي به دليل بكارگيري شيوه‌هاي نوين هدايت عمليات جنگي و استفاده از سلاح‌هاي پيشرفته در آنها، بيش از پیش حيات بشري را تهديد مي‌نمايد. در ابتدا رعايت قواعد و مقررات حقوقي الزام آور در زمان مخاصمات مسلحانه با استقبال چنداني از سوي دولت‌ها مواجهه نشد اما بتدريج حقوق كه هدف نهايي و غايي آن، حمايت از حيات و كرامت ذاتي افراد است وارد عرصۀ مخاصمات مسلحانه شد و دولت­ها ملزم شدند كه تعهداتي را در راستاي حمايت از افراد در زمان جنگ بپذيرند و آنها را رعايت نمايند. قواعد و مقررات حقوقي كه در هنگام مخاصمات مسلحانه بين المللي و غير بين المللي بر روابط بين طرفين مخاصمه حاكم مي‌گردد حقوق بين الملل بشر دوستانه4 نام دارد.
حقوق بین المللی بشردوستانه که تحت عناوین حقوق درگیری های مسلحانه یا حقوق جنگ هم نامیده می شود، از شاخه های حقوق بین الملل عمومی است و مشتمل بر قواعدی است که هدف آن حمایت از افرادی است که در زمان جنگ در مخاصمه شرکت نکرده اند یا آن را ترک کرده اند و دیگری، محدود کردن روش ها و وسایلی است که که در جنگ به کار گرفته می شود5 و در مخاصمات مسلحانه اعم از بین المللی و غیر بین المللی کاربرد دارد و در واقع حقوق بشر دوستانه، حقوق انسانی زمان جنگ است6. و همانطور که از ماده 3 مشترک کنوانسیون های 12 اوت 1949 و پروتکل های الحاقی 1977 آن مبتنی بر دکترین مارتنز بر می آید، فرد انسانی در صورت نبود قواعد حقوقی لازم الاجرا تحت حمایت اصول انسانی و وجدان عمومی قرار می گیرد.7
هدف اولیه حقوق بين الملل بشردوستانه، كاهش پيامدهاي ناگوار و تلخ جنگ بود اما همزمان با توسعه و تدوين حقوق بين الملل بر مبناي فردگرايي و حمايت بيشتر از افراد، مفهوم آن در جهت احترام به شأن و منزلت و كرامت والاي بشر در ميان مخاصمه و حتي بعد از آن و نيز مجازات ناقضين قواعد بنيادين و اساسي حقوق بين المللي بشر دوستانه گسترش يافت. امروزه با توجه به ظهور انواع سلاح‌هاي پيشرفته‌ اتمي و شيميايي و محتمل بودن بكارگيري آنها در زمان مخاصمات مسلحانه، مي‌توان نتيجه گرفت كه خطرات و خسارات جنگ محدود به زمان مخاصمه نيست بلكه بعد از خاتمه جنگ آثار اسف بار آن متوجه افراد بالاخص غير نظامیان مي‌شود.
به طور کلی مخاصمات موجود در نظام بین المللی به لحاظ ماهیت و نوع طرف های درگیر در این مخاصمات و نیز منطقه و قلمرو درگیری به دو گروه مخاصمات بین المللی و غیر بین المللی تقسیم می شوند. اصطلاح درگیری مسلحانه بین المللی در ماده 2 مشترک کنوانسیون های چهارگانه ژنو چنین تعریف شده است: « این قرارداد در صورت جنگ رسمی یا هرگونه مخاصمه مسلحانه که بین دو یا چند دولت از دول معظمه متعاهد روی دهد به موقع اجرا گذارده خواهد شد».8
بديهي است كه در زمان مخاصمات مسلحانه خشونت عليه افراد زياد مي‌شود و حقوقشان به شدت نقض مي‌گردد. بنابراين احترام به شأن و منرلت افراد و حمايت از آنها در چنين وضعيّتي يك تعهد اوليّه و اساسي حقوق بين الملل بشر دوستانه است و بايد از سوي طرفين مخاصمه رعايت گردد. در واقع اين حقوق، حقوقي حمايتي است، حمايت از افراد – چه نظامي و چه غيرنظامي – و كرامت آنها در زمان مخاصمات مسلحانه.
به يقين مي‌توان گفت كه واژه حمايت9 مركز ثقل حقوق بين الملل بشر دوستانه است و تمام قوانين و مقررات اين حقوق بر اساس حمايت از افراد شكل گرفته و قاعدتاً ماهيت اصلي چنين حقوقي حمايت از افراد به طور عام است و اصل حمايت پايه و اساس نظام بين الملل حقوق بشر دوستانه را تشكيل مي‌دهد.

1-6-2- مفهوم مخاصمه مسلحانه
تجربه تاريخي مخصوصاً فضاي حاكم بر جهان معاصر، بيانگر اين است كه جوامع بشري را از رويارويي با درگيري‌هاي مسلحانه گريزي نيست و وقوع چنين پديدۀ تلخ و شومي، واقعيت اجتناب ناپذير دنياي امروزي است. مخاصمات مسلحانه10 هم درجوامع بين المللي و هم در جوامع داخلي روي مي‌دهند. در عرصۀ بين المللي جنگ ميان دولت‌ها اتفاق مي‌افتد در حالي كه در جوامع داخلي، جنگ در قلمرو يك دولت بوقوع مي‌پيوندد. اولي را مخاصمات مسلحانۀ بين المللي و دومي را مخاصمات مسلحانه غيربين المللي مي‌نامند. بنابراين درگيري‌هاي مسلحانه‌اي كه در حال حاضر روي مي‌دهند تحت عناوين مخاصمات مسلحانه بين المللي و مخاصمات مسلحانه غيربين المللي مورد مطالعه و بررسي قرار مي‌گيرند. حقوق بين الملل بشر دوستانه تقسيم بندي فوق را به رسميت مي‌شناسد و قواعد و مقررات آن بر چنين مخاصماتي حاكم است و طرفين مخاصمه ملزم به رعايت آنها می باشند.
مخاصمات مسلحانه، مخاصماتي هستند كه در آنها طرفين درگير، به قواي مسلح متوسل مي‌شوند. بنابراين هر مخاصمۀ مسلحانه‌اي دو عنصر اساسي دار
د: عنصر نخست، طرفين مخاصمه هستند كه بايستي ماهيت آنها معلوم و مشخص باشد و عبارتند از دولت‌ها و گروه‌هاي مسلح سازمان يافته باشند یا اينكه يكي از طرفين دولت و طرف مقابل گروههاي مسلح مخالف دولت مي‌باشند دو وضعيت اخيرالذكر معمولاً در قلمرو داخلي دولت اتفاق مي‌افتد. دومين عنصر مخاصمات مسلحانه، توسل به قواي مسلح مي باشد. عمليات نظامي بوسيله قواي مسلح طرفين درگير صورت مي‌گيرد كه نتيجه آن لطمه زدن به دشمن است.

1-6-2-1- مخاصمات مسلحانه بين المللي
مادۀ 2 مشترك كنوانسيون‌هاي ژنو مقرر مي‌دارد: «علاوه بر مقرراتي كه بايد در زمان صلح به موقع اجرا گذاشته شود، كنوانسيون حاضر در صورت وقوع جنگي كه رسماً اعلام شده باشد و يا هر نوع مخاصمه مسلحانه‌اي كه بين دو يا چند دولت معظم متعاهد بروز نمايد اجرا خواهد شد ولو اينكه يكي از دول مزبور وجود چنين مخاصمه‌اي را تصديق ننمايند.
اين كنوانسيون در هر مورد كه تمام و يا قسمتي از خاك يكي از دول معظم متعاهد اشغال نشود نيز مجري است حتي اگر اين اشغال با هيچ گونه مقاومت نظامي

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *