پایان نامه اولویت‌بندی راه‌حل‌های مدیریت دانش با رویکرد QFD فازی

 متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مدیریت

پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علم و هنر

گروه مدیریت

اولویت‌بندی راه‌حل‌های مدیریت دانش با رویکرد QFD فازی(مورد مطالعه: بیمارستان شهید بهشتی شهر شیراز)

 استاد مشاور:

دکتر حسین صیادی تورانلو

 مهر1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده:

یکی از بخش‌های دولتی کشور که بسیار دانش‌بنیان بوده و بخش عظیمی از منابع دولتی را به خود اختصاص می‌دهد، بخش مدیریت بیمارستانی می‌باشد. ارائه‌ی خدمات بهداشتی و درمانی به بیماران، یک تلاش پیچیده است که به‌طور فزاینده‌ای به دانش و اطلاعات وابسته است. همان‌طور که انسان‌ها، مواد و منابع مالی نیاز به مدیریت دارند، دانش و اطلاعات نیز یک منبع به­‌شمار می‌آیند که باید مدیریت مؤثری به‌وسیله‌ی مدیران خدمات بهداشتی و درمانی بر آن‌ها اعمال شود. به‌منظور به‌کارگیری مدیریت دانش در سازمان‌ها، گاهی اوقات با مشکلاتی روبرو می‌شویم. ناتوانی در شناسایی و برطرف‌کردن این مشکلات پیش از پیاده‌سازی برنامه‌های مدیریت دانش، تأثیرات نامطلوب گسترده‌ای بر مرحله‌ی پیاده‌سازی و اجرای آن‌ها خواهد گذاشت. بنابراین تجزیه و تحلیل نیازهای دانش سازمان و شناسایی موانع آن ضروری به نظر می‌رسند. هدف پژوهش حاضر اولویت‌بندی راه‌حل‌های مدیریت دانش پس از شناسایی نیازمندی­های مدیریت دانش در بخش اورژانس بیمارستان شهید بهشتی شیراز می­باشد. نتایج این پژوهش به‌منظورتشخیص کمبودها و موانع پیاده‌سازی دانش سازمانی و تلاش برای رفع آن‌ها، بهبود بهره­وری سرمایه‌های انسانی، ارائه‌ی خدمات با ارزش افزوده­ی‌ بیشتر و رضایت‌مندی بیماران و کارکنان کاربرد دارد. در این پژوهش به­منظور تجزیه و تحلیل داده­ها از روش تاپسیس فازی برای تعیین وزن فازی نیازمندی­ها و راه­حل­های مدیریت دانش و روش گسترش عملکرد کیفیت فازی برای تعیین میزان اثر­گذاری هر یک از راه­حل­ها بر نیازمندی­های مدیریت دانش و در نهایت روش وزن­دهی ساده به منظور اولویت­بندی راه­حل­های مدیریت دانش استفاده گردیده است. بر اساس نتایج به­دست آمده از این پژوهش، به ترتیب راه­حل­های توزیع و به‌کارگیری صحیح دانش ذخیره شده در مسیر افزایش هرچه بیشتر بهره‌وری سازمان، ایجاد چندین کانال به‌اشتراک‌گذاری دانش و توسعه­ی یک سازمان مبتنی بر یادگیری در اولویت قرار دارند. در پایان پژوهش، بر اساس یافته­های به­دست آمده از تحقیق، پیشنهادات کاربردی و پژوهشی ارائه گردیده است.

کلمات کلیدی: مدیریت دانش، منطق فازی، تاپسیس فازی، گسترش عملکرد کیفیت  فازی، روش وزن­دهی ساده

                                                          فهرست مطالب

 عنوان                                                                                                                  صفحه

فصل اول: کلیات                                                                                                            1

1-1- مقدمه. 2

1-2- بیان مسأله و اهداف تحقیق. 2

1-3- ضرورت تحقیق.. 4

1-4- سؤالات تحقیق.. 5

1-5- قلمرو تحقیق.. 5

1-6- روش تحقیق.. 5

1-7- تعریف کلمات کلیدی.. 6

1-8- فصل‌بندی تحقیق.. 7

فصل دوم: ادبیات تحقیق و مبانی نظری                                                                                          8                        

2-1- مقدمه. 9

2-2- دانش… 9

2-2-1- داده، اطلاعات، دانش و خرد. 10

2-2-2- تعاریف دانش… 11

2-2-3- انواع دانش… 11

2-2-3-1- دانش ضمنی و دانش صریح  12         

2-2-3-2- دانش شخصی و دانش سازمانی   13         

2-2-3-3- دانش رسمی و دانش غیررسمی   13        

2-2-3-4- تقسیم‌بندی دانش بر مبنای سلسله‌مراتب کارکردی آن  14        

2-2-3-5- تقسیم‌بندی معرفت‌شناختی دانش    16        

2-2-4- خصوصیات و ویژگی‌های دانش… 16

2-2-5- اهمیت دانش… 17

2-3-مدیریت دانش… 20

2-3-1- تعاریف مدیریت دانش… 20

2-3-2- اهداف مدیریت دانش… 21

2-3-3- مزایای مدیریت دانش… 22

2-3-4- اهمیت مدیریت دانش… 24

2-3-5- نیازمندی‌های مدیریت دانش… 26

2-3-6- راه‌حل‌های مدیریت دانش… 29

2-3-7- تفاوت‌های بین مدیریت دانش و مدیریت اطلاعات.. 29

2-3-8- تاریخچه‌ی دانش و مدیریت دانش… 30

2-4- تکنیک‌های مورد استفاده جهت تحلیل داده‌ها 33

2-4-1- منطق فازی.. 33

2-4-1-2- اعداد فازی   34         

2-4-2- روشهای تصمیم‌گیری چند معیاره­ی فازی.. 35

2-4-2-1- TOPSIS فازی   36        

2-4-2-2- روش SAW    39        

2-4-3- گسترش عملکرد کیفیت.. 39

2-5- مطالعات داخلی و خارجی.. 48

2-6- مهم­ترین یافته­ها از مرور پژوهش­های پیشین.. 62

2-7-جمع‌بندی.. 72

فصل سوم: روش تحقیق                                                                                                                95    

3-1- مقدمه. 75

3-2- مراحل اجرای تحقیق.. 75

3-2-1- شناسایی نیازمندی‌های مدیریت دانش با بررسی ادبیات تحقیق.. 75

3-2- 2- شناسایی نیازمندی‌های مدیریت دانش در بیمارستان شهید بهشتی شیراز 76

3-2-3- تعیین سطوح اهمیت نیازمندی‌های مدیریت دانش… 76

3-2-4- شناسایی راه‌حل‌های مدیریت دانش با بررسی ادبیات تحقیق.. 76

3-2-5- شناسایی راه‌حل‌های مدیریت دانش در بیمارستان شهید بهشتی شیراز 77

3-2-6-تعیین سطوح اهمیت راه‌حل‌های مدیریت دانش… 77

3-2-7- محاسبه وزن فازی نیازمندی­های مدیریت دانش… 77

3-2-8- محاسبه وزن فازی راه­حل­های مدیریت دانش… 78

3-2-9- تشکیل ماتریس فازی روابط خانه QFD.. 78

3-2-10- اولویت‌بندی راه‌حل‌های مدیریت دانش با بهره گرفتن از تکنیک SAW… 79

3-3- روش انجام تحقیق.. 82

3-4- روش‌شناسی تحقیق.. 82

3-4-1- سوًالات پژوهشی.. 82

3-4-2- قلمرو مکانی و زمانی تحقیق.. 82

3-4-3- روایی و پایایی پرسشنامه. 83

3-5- جمع‌بندی.. 83

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها                                                                                              84     

4-1- مقدمه. 85

4-2- تعیین نیازهای مدیریت دانش… 85

4-3- تعیین اهمیت و وزن فازی نیازهای مدیریت دانش… 87

4-4- شناسایی راه‌حل‌های مدیریت دانش… 96

4-5- تعیین اهمیت و وزن فازی راه‌حل‌های مدیریت دانش… 98

4-6- تشکیل خانه QFD.. 103

4-7- اولویت بندی راه­حل­های مدیریت دانش… 106

4-8- جمع‌بندی.. 107

فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادات                                                                                         108             

5-1- مقدمه. 109

5-2-نتیجه‌گیری و بررسی سؤالات پژوهشی.. 109

5-3-پیشنهادات کاربردی.. 113

5-4-پیشنهادات پژوهشی.. 114

مراجع                                                                                                                                         116           

مراجع فارسی.. 116

مراجع لاتین.. 122

پیوست                                                                                                                                       144                

پیوست الف: 144

پیوست ب: 146

پیوست ج: 148

پیوست د: 152

پیوست ه: 155

چکیده انگلیسی : 160

 – مقدمه

امروزه دانش به‌­عنوان مهم‌ترین سرمایه و عامل اصلی مزیت رقابتی پایدار سازمان‌ها به‌شمار می‌رود. مدیریت این سرمایه‌ی حیاتی امری ضروری است. این پژوهش درصدد است به شناسایی نیازمندی‌ها و در نهایت اولویت‌بندی راه‌حل‌های مدیریت دانش در بخش اورژانس بیمارستان شهید بهشتی شیراز بپردازد. فصل اول به کلیات تحقیق اشاره می‌کند. در این راستا ابتدا مسئله­ی تحقیق و سپس ضرورت و اهداف تحقیق و در ادامه قلمرو و روش تحقیق بررسی می‌گردد.

1-2- بیان مسأله و اهداف تحقیق

امروزه دانش به‌عنوان مهم‌ترین سرمایه و دارایی یک سازمان و محرکی برای ایجاد مزیت رقابتی، تحول سازمانی، نوآوری و… در سازمان به‌شمار می‌رود. این دارایی، در مقایسه با انواع دیگر دارایی‌ها، از این ویژگی منحصر‌به‌فرد برخوردار است که هر چه بیشتر استفاده گردد به ارزش آن افزوده می‌شود(نیمال و همکاران[1]، 2004). مدیریت این دارایی نامشهود در طول دهه‌های گذشته توجه زیادی را به خود جلب نموده به‌طوری‌که اجرای یک استراتژی مؤثر مدیریت دانش و تبدیل شدن به یک سازمان دانش‌محور، شرط الزامی موفقیت سازمان‌ها در دوره‌ای است که به دوره‌ی اقتصاد دانش‌محور معروف است(هانگ و همکاران[2]، 2005؛ داونپورت و بک[3]، 2002؛ لوت و گونر[4]، 2000).

مدیریت دانش فرآیندی است که به سازمان‌ها در کشف، انتخاب، سازماندهی، انتشار و انتقال اطلاعات مهم و تجارب ضروری برای فعالیت‌هایی از قبیل حل مسأله، یادگیری پویا، برنامه‌ریزی استراتژیک و تصمیم‌گیری کمک می‌کند(گوپتا و گاوندراجن[5]، 2000). مدیریت دانش به تلاش‌هایی اشاره دارد که به‌طور سیستماتیک برای یافتن، ساماندهی، قابل دسترس نمودن سرمایه‌های نامشهود سازمان، تقویت فرهنگ یادگیری مستمر و تسهیم دانش در سازمان صورت می‌گیرد. بسیاری از سازمان‌ها با تمرکز بر مدیریت دانش و سرمایه‌گذاری گسترده در زمینه­ی فناوری اطلاعات به‌دنبال دسترسی به مزایای حاصل از مدیریت دانش هستند(شیح و چنگ[6]، 2005).

مدیریت دانش سازمانی یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت شرکت‌ها در شرایط رقابتی و عصر اطلاعات است. اهمیت این موضوع به‌حدی است که امروزه شماری از سازمان‌ها، دانش خود را اندازه‌گیری می‌کنند و به‌منزله‌ی سرمایه‌ی فکری سازمان و نیز شاخصی برای درجه‌بندی شرکت‌ها در گزارش‌های خود منعکس می‌کنند(موسوی، 1384). اهمیت دانش را در محیط تجاری، جهانی و پیچیده نمی‌توان نادیده گرفت. سازمان‌هایی که می‌دانند چگونه باید اطلاعات را به‌طور مؤثر کسب، توزیع و مدیریت کنند، رهبران صنعت خود خواهند بود. امروزه به ‌سوی دوره‌ای حرکت می‌کنیم که مزیت رقابتی نه‌ فقط از طریق دست‌یابی به اطلاعات، بلکه مهم‌تر این‌که از طریق ایجاد دانش جدید حاصل می‌شود(داونپورت و کلار[7]، 1998).

سازمان‌ها بر اساس میزان دانش خود با یکدیگر به رقابت می‌پردازند. محصولات و خدمات سازمان‌ها هر روز پیچیده‌تر شده و نرخ نوآوری و سهم اطلاعات در آن‌ها بیشتر می‌شود. در این میان مدیریت دانش با در اختیار داشتن ابزارهای لازم به‌عنوان فرصت مناسبی برای ایجاد مزیت رقابتی محسوب می‌شود. لذا مدیریت دانش، به جهت اشتراک گذاشتن و به‌کارگیری دانش در سازمان برای دست‌یابی به مزیت رقابتی، مورد استفاده قرار می‌گیرد(پیترسون و پولفالت[8]، 2002). جوامع علمی و تجاری، هر دو بر این باورند که سازمان‌های دارای قدرت دانش می‌توانند برتری‌های بلندمدت خود را در عرصه‌های رقابتی حفظ کنند و به همین دلیل در سال‌های اخیر، مدیریت دانش به یک موضوع مهم و حیاتی در سازمان‌ها تبدیل شده است(بات[9]، 2001).

با وجود مزایای بسیار مدیریت دانش، به‌منظور به‌کارگیری مدیریت دانش در سازمان‌ها، گاهی اوقات با مشکلات و موانعی روبرو می‌شویم(طاهری‌هشی و همکاران، 1389). شرکت‌های بسیاری درراستای اجرای مدیریت دانش موفق شده­اند و به پیشتازی خود ادامه می‌دهند ولی سازمان‌هایی نیز علی­رغم صرف وقت و هزینه بسیار ناکام مانده‌اند(قلی­زاده و حمیدی­زاده، 1388). ناتوانی در شناسایی و برطرف ‌کردن این مشکلات پیش از پیاده‌سازی برنامه‌های مدیریت دانش در سازمان‌ها و از جمله بخش مدیریت بیمارستانی کشور، تأثیرات نامطلوب گسترده‌ای بر مرحله­ی پیاده‌سازی و اجرای آن‌ها خواهد گذاشت.

هدف پژوهش حاضر اولویت‌بندی راه‌حل‌های مدیریت دانش پس از شناسایی نیازها در بیمارستان شهید بهشتی شیراز، به‌منظور تشخیص کمبودها و موانع در اجرای دانش سازمانی و تلاش برای رفع آن‌ها، بهبود بهره‌وری سرمایه‌های انسانی، ارائه‌ی خدمات با ارزش افزوده­ی‌ بیشتر و رضایت‌مندی بیماران و کارکنان می‌باشد.

1-3- ضرورت تحقیق

مدیریت دانش در اوایل دهه‌ی 90 به‌عنوان یک رویکرد عمومی در تمام سازمان‌های بازرگانی، خدماتی، بخش خصوصی و دولتی، کتابخانه‌ها و مراکز اطلاعاتی مطرح گردید(جین[10]، 2009). در حال حاضر در عصر دانایی و دانش‌محوری، مدیریت دانش از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شده است(جعفری[11]، 2009). پژوهش‌ها حاکی از تأثیر مدیریت دانش در به‌دست آوردن استراتژی پایدار و مزایای رقابتی است(جاسمادین[12]، 2008). علاوه بر آن ارتباط میان مدیریت دانش و نوآوری در سازمان و مدیریت دانش و عملکرد بالای سازمانی به اثبات رسیده است(رودز و همکاران[13]، 2008).

در سازمان‌های بهداشتی و درمانی به ‌لحاظ اهمیت روزآمد بودن اطلاعات و دانش برای بهبود خدمات، دانش و مدیریت آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. سازمان‌های بهداشت و سلامت در قرن 21 به لحاظ گستره­ی وسیع آن، تعامل این سازمان‌ها با عموم مردم و تغییرات پیش آمده در نظام‌های بهداشتی جهانی، با چالش‌های زیادی مواجه هستند. برای غلبه بر این چالش‌ها و ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی، این بخش از نظام اجتماعی نیازمند مدیریت کارآمد و مؤثر، استفاده از کارکنان ماهر و با‌دانش و تخصیص زمان مناسب به امر مدیریت دانش می‌باشد(امیری، 1389). بنابراین می‌توان گفت در دهه‌های اخیر، تکنولوژی اطلاعات با محوریت دانش و خردگرایی انسان و اندیشه‌هایش، به­منظور بهره‌برداری از اندیشه و سپردن امور تکراری و غیرخلاق به ماشین و هم‌چنین افزایش کارآیی و آزادسازی مهارت‌های انسانی، مورد توجه خاصی قرار گرفته است(فاتح پناه[14]، 2006). از این ‌رو پژوهش حاضر به اولویت‌بندی راه‌حل‌های مدیریت دانش به­منظور پیاده­سازی مؤثر مدیریت دانش در بخش اورژانس بیمارستان شهید بهشتی شیراز اختصاص یافته است.

1-4- سؤالات تحقیق

1- نیازمندی­های مدیریت دانش در بیمارستان شهید بهشتی شیراز کدامند؟

2-سطوح اهمیت نیازمندی­های مدیریت دانش در بیمارستان شهید بهشتی شیراز چگونه است؟

3- راه‌حل‌های مدیریت دانش در بیمارستان شهید بهشتی شیراز کدامند؟

4- سطوح اهمیت راه­حل­های مدیریت دانش در بیمارستان شهید بهشتی شیراز چگونه است؟

5- اولویت نیازمندی­های مدیریت دانش در بیمارستان شهید بهشتی شیراز به چه صورت است؟

6- اولویت راه‌حل‌های مدیریت دانش در بیمارستان شهید بهشتی شیراز به چه صورت است؟

1-5- قلمرو تحقیق

با توجه به موضوع تحقیق که عبارت است از اولویت‌بندی راه‌حل‌های مدیریت دانش با رویکرد گسترش عملکرد کیفیت(QFD)[15] فازی در بیمارستان شهید بهشتی شیراز، لذا قلمرو مکانی تحقیق، بخش اورژانس بیمارستان شهید بهشتی شیراز با 14 پزشک عمومی و 16 پزشک متخصص می­باشد. قلمرو زمانی این پژوهش، سال 1393 است و قلمرو موضوعی پژوهش، مباحث مرتبط با مدیریت دانش می­باشد. 

1-6- روش تحقیق

با توجه به اینکه تحقیق حاضر در بخش اورژانس بیمارستان شهید بهشتی شیراز انجام شده است، نوع تحقیق بر اساس هدف، کاربردی می‌باشد و بر اساس چگونگی به‌دست آوردن داده‌های مورد نیاز، از نوع توصیفی و از شاخه­ی پیمایشی(تحلیلی) محسوب می‌شود. علاوه بر این، پژوهش حاضر از آن نظر که به بررسی داده­ها در برهه­ای از زمان می­پردازد، مقطعی است. در این پژوهش به­منظور جمع­آوری داده­ها از ابزار پرسشنامه استفاده گردیده است که روایی پرسشنامه به تأیید خبرگان در این زمینه می‌رسد و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ تعیین می‌گردد. جامعه‌ی آماری این پژوهش پزشکان بخش اورژانس بیمارستان شهید بهشتی شیراز است. در این پژوهش ابتدا با بهره گرفتن از تکنیک [16]TOPSISفازی به تعیین وزن نیازمندی‌ها و راه‌حل‌های مدیریت دانش پرداخته می­شود. بعد از این مرحله با به­کارگیری تکنیک گسترش عملکرد کیفیت فازی به تشکیل ماتریس روابط فازی QFD پرداخته می­شود و در نهایت راه­حل­های مدیریت دانش با بهره گرفتن از تکنیکSAW[17]اولویت­بندی می­گردد.

1-7- تعریف کلمات کلیدی

  • مدیریت دانش:

مدیریت دانش عبارت است از یک استراتژی آگاهانه در فراهم‌آوری دانش صحیح برای افراد مناسب در زمان مناسب وکمک به افراد در تسهیم و نیز به‌کار بستن دانش مربوطه با بهره گرفتن از روش‌هایی که منجر به ارتقای عملکرد سازمانی می‌شوند( اودل و گریسون[18]، 1998).

  • منطق فازی[19]:

منطق فازی ابزاری توانمند برای مسائل مربوط به سیستم­های پیچیده­ای که درک آن­ها مشکل و یا مسائلی که وابسته به استدلال تصمیم­گیری و استنباط بشری می­باشند، به­شمار می­آید(کوره­پزان دزفولی، 1387). منطق فازی فناوری جدیدی است که شیوه­هایی را که برای طراحی و مدل­سازی، نیازمند یک سیستم ریاضیاتی پیچیده و پیشرفته است را با بهره گرفتن از مقادیر زبانی و دانش فرد خبره جایگزین می­سازد(قنبری و موسوی، 1390).

  • QFD:

گسترش عملکرد کیفیت، به حوزه‌ی ‌مدیریت کیفیت جامع تعلق دارد که یک راهکار ساخت‌یافته و خطی را برای تبدیل نیازهای مشتری به ویژگی‌های محصول جدید ارائه می‌دهد(بتچاریا و همکاران[20]، 2010). QFD برای توسعه دادن بهتر محصولات و خدماتی که به نیازهای مشتری پاسخگو هستند، مورد استفاده قرار می‌گیرد و یک تابع متقابل را برای شناسایی نیازهای مشتری و برگردان آن‌ها به ساختارهای طراحی، برای طراحی محصولات جدید یا بهبودیافته به­کار می‌گیرد. QFD سطح کیفیتی بالا از انتظارات مشتری را در سراسر مراحل طراحی محصول برآورده می‌کند(ابراهیمی، 1381).

  • TOPSIS:

تاپسیس یکی از روش­های تصمیم­گیری چند­شاخصه است کهm  گزینه را با توجه به  nمعیار، رتبه­بندی می­کند. مبنای این روش، انتخاب گزینه­ای است که کم­ترین فاصله را از جواب ایده­آل مطلوب و بیش­ترین فاصله را از جواب ایده­­­آل نامطلوب دارد(لی و ریوس[21]، 1999).

1-8- فصل­‌بندی تحقیق

در این فصل با عنوان کلیات تحقیق، پس از تعریف مسأله­ی موجود، اهداف و ضرورت­های انجام تحقیق ارائه شده و در ادامه سؤالات تحقیق، قلمرو و روش تحقیق تعیین ‌گردید. فصل دوم مروری بر ادبیات تحقیق است. این فصل به بررسی تعاریف، اهداف، الزامات، ضرورت­ها و … دانش و مدیریت دانش و هم­چنین به معرفی تکنیک­های به­کار رفته در این پژوهش و در نهایت مطالعات داخلی و خارجی و مهمترین یافته­ها از مرور پژوهشهای پیشین پرداخته است. در فصل سوم بعد از بررسی مراحل اجرای تحقیق، روش انجام تحقیق بررسی گردید و سپس به بررسی سؤالات تحقیق، قلمرو زمانی و مکانی تحقیق، روایی و پایایی تحقیق، ابزارهای مورد استفاده در گردآوری اطلاعات و جامعه­ی آماری پرداخته شد.. نتایج حاصل از اولویت­بندی راه­حل­های مدیریت دانش با بهره گرفتن از تکنیک­های TOPSIS فازی، QFD فازی و SAW نیز در فصل چهارم آورده شده است. در نهایت نیز، نتیجه‌گیری و پیشنهادات، فصل پنجم تحقیق را به خود اختصاص می‌دهد.

تعداد صفحه :180

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  [email protected]

background