No category

پایان نامه ارشد رایگان درباره صحیفه سجادیه، جوادی آملی، تحلیل مضمون

توبه کسانی که زندگی خود را وقف خدا کردهاند. اما به دلیلی اینکه طاعت خود را دور از کمال مطلوب میبینند توبه میکنند.
ج: سومین مرتبه مقربین درگاه الهی است.آنها با بزرگترین مانع روبه رویند این بزرگترین مانع وجود خود آنها است به همین خاطر میدانند که من هرگز نمیتواند کاملاً و یکسره بریء از گناه باشد آنان از ضعف و کم توانیهای خود در در مقام مخلوق توبه میکنند و برای وجودشان به عنوان موجودات جدا از حق طلب آمرزش میکنند.
این مسأله بدین خاطر است که بار معنایی آمرزش در اسلام بسیار غنیتر از مسیحیت است چرا که در مسیحیت، توبه و مغفرت repentance و forgiveness با یک احساس گناه اخلاقی ارتباط دارد.
4-درخواستها: حجم عمدهای از فرازهای صحیفه سجادیه به درخواستها اختصاص دارد و اغلب آنها با درود و تحیت بر محمد (صلی الله علیه وآله) آغاز میشود، یعنی قبل از بیان مطالبات و خواهشها این درود و تحیت آورده میشود. بیشتر این درخواستها بر درخواستهای معنوی و اخلاقی متمرکز است. در مزامیر و دیگر متون دعایی مسیحیت درخواستها حجم کمتری را نسبت به دیگر مضامین تشکیل میدهد و اغلب درخواستها را درخواست پیروزی و غلبه بر دشمن یا نفرین و لعنت دشمنان تشکیل میدهد و این مسأله شاید به دلیل شرایط آن روزگار بوده است.
در هر دو متن دعایی نقل قولهای مستقیمی از خداوند بیان شده است. فرازهای دعایی در صحیفه سجادیه همراه با آیاتی از قرآن است. در دعاهای مسیحیت نیز مزامیر، که بخشی از کتاب مقدس است، به عنوان عنصری جدایی ناپذیر در متون دعاهای مسیحیت وجود دارد.
مقایسه دیگر مضامین در جدول زیر نمایش داده شده است.
مضامین
معنای مضمون در اسلام
معنای مضمون در مسیحیت
ستایش
ستایش خداوند واحد است،
ستایش برخی زمانها مانند ماه رمضان در صحیفه سجادیه مشهود است.
ستایش خداوند در قالب ستایش تثلیث است،
ستایش خداوند بیشتر بر خدای پسر (عیسی مسیح) متمرکز است،
ستایش برخی مکان‌های مقدس (اورشلیم) در مزامیر و برخی از ادعیه مسیحی قابل توجه است.
تقدیس
تقدیس به تعالی و برتری خداوند معطوف است.
تقدیس به تعالی و برتری خداوند معطوف است.
تسبیح
تسبیح در ادعیه اسلامی به معنای تنزیه و پیراسته داری خداوند از برخی صفات و افعال است.
تسبیح در ادعیه مسیحی به معنای ستایش خداوند است لذا به عنوان مضمونی مستقل به شمار نیآمده است.
سپاسگزاری
سپاسگزاری به معنای بیان قدردانی از خداوند به پاس موهبتها و نعمتها است.
سپاسگزاری به معنای بیان قدردانی از خداوند به پاس موهبتها و نعمتها است.
اعتراف
اعتراف به ناتوانی در متون دعایی اسلامی اشاره به ضعف انسان به طور کلی دارد
،اعتراف به گناه شخصی است،
اعتراف به گناه به صورت کلی است، اعتراف به گناه تنها در برابر خداوند صورت می¬گیرد و اعتراف به گناه در برابر دیگری مذموم و نکوهیده است.
اعتراف به گناه عمومی است و به گناه کار بودن همه آدمیان اشاره دارد،
اعتراف به مثابه یک آئین در مسیحیت است و واسطه‌ای برای دستیابی به فیض خداوند تلقی میشود
اعتراف به گناه هم در برابر خداوند و هم در برابر دیگری صورت می¬گیرد، اعتراف به گناه به صورت جزیی است.
استغفار
طلب آمرزش یا به بیان دیگر در اسلام معنا و اهمیت متفاوتی نسبت به ادعیه مسیحی دارد وبار معنایی آمرزش در اسلام بسیار غنیتر از مسیحیت است چرا که مراتب توبه در اسلام به سه مرتبه اشاره دارد: توبه از گناه، توبه از کمی طاعت، و توبه از وجود خود.
مغفرت و طلب آمرزش با یک احساس گناه اخلاقی ارتباط دارد،
درخواست
مطالبات در ادعیه اسلامی، درخواست‌هایی معنوی به ویژه اخلاقی هستند. درخواست برای دیگران مشخص و جزئی است یعنی دعا برای دیگران مخاطبان خاص خود را دارد.
درخواست‌ها در ادعیه مسیحی بیشتر مبتنی بر یاری و نجات خداوند و شکست دشمن است.
استعاذه
استعاذه در ادعیه اسلامی به معنای پناه بردن به خدا از شروری مانند شیطان و دیگر شرور اخلاقی معنا مییابد.
فرازهایی مبتنی بر پناه بردن به خداوند وجود دارد.
تضرع و انابه
زاری و گریستن به درگاه الهی معنای این مضمون در ادعیه اسلامی است.
گریستن و مویه کردن معنای این مضمون در ادعیه مسیحی است.
شکایت
گله و شکوه از غیر به خداوند معنای این مضمون است که با معنای آن در ادعیه مسیحی یکسان است.
شکایت کردن از دیگران به خداوند.
اعتراض
این مضمون هم معنای با ادعیه مسیحی است و به فعل خداوند اعتراض میکند.
این مضمون هم معنای با ادعیه اسلامی است و به فعل خداوند اعتراض میکند.
تغزل و عشق ورزی
معنای این مضمون در هر دو دین یکسان است اما ادبیات عشق¬ورزی در عبارات دعایی اسلامی اغلب به طور غیر مستقیم بیان شده است.
عشق¬ورزی اغلب مستقیم و واضح صورت گرفته است.
نا امیدی از غیر
ناامیدی از غیر و قطع امید از دیگران به اخلاص می‌انجامد.
عباراتی که دلالت بر این مضمون میکند، مشاهده نشده است.
4-4. پیشنهادات
هریک از مضامین اصلی در این متون دعایی میتواند جداگانه بررسی شود و موضوع رسالهای باشد برای نمونه ستایش، اعتراف، درخواست، عشقورزی، و … در دعا موضوعاتی هستند که تا کنون مورد بررسی و مطالعه قرار نگرفتهاند.
تحلیل مضمون دیگر متون دعایی در اسلام و مسیحیت مانند دعای کمیل و دعاهای دیگر مانند دعاهای فیلوکالیا، آگوستین و… نیز قابلیت بررسی و تحقیق را با همین روش را دارد.
پی‌نوشت‌ها
فهرست منابع
1. ابن بابویه، محمد بن علی(بی‌تا)، اسرار التوحید (ترجمه التوحید للصدوق)، محمد علی اردکانی، تهران.
2. ابن شعبه، حسن بن على(1382)، تحف العقول، حسن زاده، قم، آل علی، جلد1.
3. ابن فارس، احمد بن فارس(1404ه.ق)، معجم مقاییس اللغه، عبدالسلام محمدهارون، قم، مکتب الاعلامی الاسلامی.
4. استیون، اف براون(1391)، آئین پروتستان، فریبرز مجیدی، قم، نشر ادیان.
5. اف.ام.جلی، ای.آر.کرول(1383)، “مریم شناسی”(ترجمه طیبه مقدم)، هفت آسمان، قم، شماره 24، سال ششم.
6. اکرمی، غلامرضا(1387)، )،”دعا نیایش در ادیان”، اخبار ادیان، ش1و2، بی جا.
7. ایزوتسو، توشیسکو(1381)، خدا و انسان در قرآن، ترجمه احمد آرام، تهران، انتشارات سهامی کتاب.
8. آرهینلز، جان(1385)، فرهنگ ادیان جهان، عین, پاشایی، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان.
9. آقا جمال خوانسارى، محمد بن حسين(1366)، شرح آقا جمال الدين خوانسارى بر غرر الحكم و درر الكلم، تهران، دانشگاه تهران، جلد7.
10. بخشنده، حمید(1386)، “دعا از سه منظر”، هفت آسمان، قم، نشر ادیان، ش36.
11. بوبر، مارتین(1380)، کسوف خداوند، عباس کاشف، تهران، نشر و پژوهش فرزان روز.
12. بوبر، مارتین(1386)، من وتو، ابوتراب سهراب، الهام عطاردی،
13. بیابانی اسکویی، محمد(1384)، “دعا پیوند انسان با خدا”، مجله سفینه، ش6، ص44ـ57.
14. ترک زاده، جعفر(1388)، “مقاله روش پژوهش در فرایند چرخهای تحلیل، روشی برای گردآوری، تحلیل و استنتاج از دادههای کیفی پر بعد در مسیر توسعه دانش مدیریت اسلامی”، مجله روش‌شناسی علوم انسانی، ش15، ش61.
15. جرج برانتل(1381)، آئین کاتولیک، حسن قنبری، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.
16. جلوه، سید ابوالحسن(1376)، رسالة فی بیان استجابة الدعاء، موسسه الامام الهادی(علیه السلام).
17. جوادی آملی، عبدالله(1381)، ادب فنای مقربان، محمد صفایی، قم، اسراء، جلد دوم.
18. جوادی آملی، عبدالله، اعرافی(1390)، اقتراح(بیانیه حضرت آیت الله جوادی آملی درباره دعا به همایش بین المللی”دعا در ادیان آسمانی” در کشور سوریه)، مجله راه تربیت، ش15، سال ششم، قم، جامعه المصطفی العالمیه.
19. حسن عابدی جعفری، محمد سعید تسلیمی ، ابوالحسن فقیهی ، محمد شیخ زاده(1390)، ” مقاله تحلیل مضمون و شبکه مضامین”، اندیشه مدیریت راهبردی، سال پنجم، شماره دوم، ص151ـ198.
20. حلی، احمد بن فهد(1429ه.ق)، عدة الداعی و نجاح الساعی، قم، موسسة المعارف الاسلامیه، عترت.
21. خاکی، غلامرضا(1384)، روش تحقیق با رویکردی به پایان نامه نویسی، تهران، بازتاب.
22. خمینی، روح الله(1381)، چهل حدیث، تهران، موسسه نشر آثار امام خمینی(ره).
23. الخوری، بولس الفعالی(1995)، المدخل الی الکتاب المقدس، لبنان، منشورات المکتبه البولسیه، ج3.
24. دروس مقدماتی در مورد زندگی مسیحی و اصول اعتقادات(بی‌تا)(بی جا).
25. دستغیب، عبدالحسین(1382)، استعاذه، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
26. دیتریش، بونهافر(بی‌تا)، مشارکت مسیحی، عیسی دیباج، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
27. راغب اصفهانی، حسین بن محمد(1374)، ترجمه و تحقيق مفردات الفاظ قرآن، غلامرضا خسروی، تهران، مرتضوی، ج‏2.
28. راغب اصفهانى، حسين بن محمد(1412ه.ق)، مفردات ألفاظ القرآن، بیروت، دار العلم.
29. زویمر، سموئیل(1387)، نیایش نامه (نیایش از دیدگاه اندیشمندان)، تهران، موسسه بشیر.
30. زیبایی نژاد، محمد رضا(1375)، درآمدی بر تاریخ و کلام مسیحیت، ویراستار: رضا بابایی، نشر اشراق، قم، تابستان.
31. ساوئیل شولتز(بی‌تا)، عهد عتیق سخن میگوید ، ترجمه مهرداد فاتحی، بیجا.
32. سبحانی تبریزی، جعفر(1385)، منشور عقاید امامیه، قم، موسسه امام صادق(علیه السلام).
33. سموئیل، یوسف(1384)(2005م)، المدخل الی عهد القدیم، قاهره، دارالثقافه.
34. صادق نیا، مهراب(1381)، “خدای عهد عتیق”. هفت آسمان (فصلنامه تخصصی ادیان و مذاهب)، ش15.
35. طباطبایی، سید محمد حسین(1386)، شیعه در اسلام، هادی خرمشاهی، قم، بوستان کتاب.
36. طباطبایی، سید محمد حسین(1417ه.ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، انتشارات جامعه مدرسین، ج2.
37. عبدالعلی پور، اکبر(بی‌تا)، “معرفی صحائف سبعه”، معاونت فرهنگی شورای سیاستگذاری ائمه جمعه.
38. فانی، کامران، خرمشاهی، بهاء الدین، صدر، احمد(1378)، دائرة المعارف تشیع، تهران.
39. فراهیدی، خلیل بن احمد(1409ه.ق)، كتاب العين، قم.
40. فرهنگ، مهروش(1389)، )، “مروری بر گستره دعا پژوهی”، مجله کتاب ماه دین، ش150.
41. فیض الاسلام اصفهانی، علی نقی(1376)، ترجمه و شرح صحيفه کامله سجادیه، عبدالرحیم افشاری زنجانی، تهران، فقیه.
42. فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی(1362)، المحجه البیضاء فی تهذیب الاحیاء، علی اکبر غفاری، موسسه الاعلمی، ج8.
43. فيومى، احمد بن محمد مقرى(1414ه.ق)، المصباح المنير في غريب الشرح الكبير للرافعي، قم، دار الرضي.
44. قرشی بنایی، علی اکبر( 1412ه.ق)، قاموس قرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ ششم، جلد چهارم.
45. کبیر مدنی، سید علیخان بن احمد(1409ه.ق)، ریاض السالکین فی شرح صحیفة سیّد الساجدین، قم، ج1.
46. کراجکی، محمد بن علی(بی‌تا)، گنجینه معارف شیعه امامیه (ترجمه کنزالفوائد و التعجب)، کمره‌ای ، محمد باقر، تهران، فردوسی، چاپ اول، ج1.
47. کلینی، محمد بن یعقوب(1407ه.ق)، اصول الكافي، تهران، طبع الإسلامية، ج‏2.
48. گوردن اس، ویکفیلد(1388)، “معنویت و عبادت”، مجموعه مقالات الهیات جدید مسیحی، ترجمه:محمد حسن محمدی مظفر، دفتر نخست، قم، انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب، ص585ـ618.
49. مجلسی، سید محمد باقر(1403ه.ق)، بحار الأنوار، بیروت، دارالاحیا التراث العربی، ج11.
50. مجلسی، سید محمد باقر(بی‌تا)، عین الحیوه، تهران، اسلامیه.
51. محمد پور، احمد(1389)، ضد روش 2، تهران، جامعه شناسان.
52. محمدی ری شهری، محمد(1387)، منتخب نهج الذکر، قم، دارالحدیث.
53. مشکینی، علی(1362)، مصباح المنیر در دعاها و وظایف دینی، قم.
54. مفتاح، احمد رضا، سلیمانی، حسین، قنبری، حسن(1393)، تعالیم کلیسای کاتولیک، قم، نشر ادیان.
55. مک گراث، آلیستر(1384)، درسنامه الهیات مسیحی، بهروز حدادی قم،

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *