مديريت بسته بندي و نيروهاي رقابتي

مشتریان، عرضه کنندگان مواد اولیه، نورسیدگان بالقوه و کالاهای جانشین همگی رقبایی هستند که ممکن است برحسب نوع رشته صنعتی کم و بیش برجسته و فعال باشند. طبق تعریف مایکل پورتر وضعیت رقابتی در یک صنعت متکی به 5 نیروی اساسی است که عبارتند از:1- تازه واردها[1]2- خریداران 3- رقبا (شدت رقابت ) 4- تامین کنندگان  5- کالاهای جایگزین (دیوید، مدیریت استراژیک،260)

تعامل و قدرت مشترک بین این نیروهاست که رقابت را در بازار معنی کرده و سود نهائی بالقوه هر صنعت را تعیین می نماید. در ادامه سعی می گردد تعاملات  متغیر بسته بندی و نیروهای رقابتی بیشتر تحلیل گردد.

2-10-3-1 تازه واردها

با ورود رقبای جدید به عرصه رقابت و تلاش آنان در کسب سهم بازاری مورد نظر ، شرکتهای رقیب نیز  واكنش نشان داده و در صدد انجام اقداماتي بر می آیند که  بتواند متضمن حفظ سهم بازاری آنان در بازار رقابتی باشد.  رقابت در صنعت بسته بندی نیز از این رویداد مستثنی نبوده وتحولاتي را در مقابل بسته‌بندي هاي جديد تجربه خواهد نمود. از جمله این ویژگیها می توان به مواردی همچون: تمایز نسبت به بسته بندی های فعلی،  هویت جدید بسته بندی ها از طریق اعمال اصول بازاریابی جدید ، هزینه های متغیر تعدیل پذیر ، دستیابی به نهاده های لازم ، سرمایه گذاری های کلان در بخش تولید و بازاریابی بسته بندی جدید محصولات. (محمودی ، 1386)

2-10-3-2 خریداران[2]

بسته بندی میزان دقت نظر تولید کننده را نسبت به انتظارات مشتریان نشان داده و در واقع اولین چیزی است که مشتری زمانی که اقدام به خرید محصولی می کند ، خواهد دید. در نتیجه نقش خریدار کالا در حالت اعم و خریدار بسته بندی در حالت اخص نقش بسیار مهمی در موفقیت یک محصول در چنین بازارهایی خواهد داشت و به نوبه خود تاثیر قابل ملاحظه ای بر رقابت موجود در صنعت بسته بندی خواهد گذاشت. از جمله عواملی که این نیروی رقابتی می تواند از طریق آن بر موفقیت یک محصول با بسته بندی خاص در بازاری رقابتی تاثیر گذارد عبارتند از: تعداد خریداران (تمرکز خریدار در برابر تمرکز موسسه)، نفوذ درچانه زنی، حجم خرید، هزینه متغیر خریدار، میزان اطلاعات خریدار، توانایی در نخریدن ، حساسیت به قیمت ها ، تنوع بسته بندی های موجود و کیفیت آنها و منابع اطلاعاتی خریدار

2-10-3-3 رقبا ( شدت رقابت ) [3]

از جمله عواملی که باعث تشدید رقابت در بازار بسته بندی می گردد عبارتند از : رشد صنعت بسته بندی ، ارزش افزوده حاصل از بسته بندی کالاها ، ظرفیت تولید اضافی در بسته بندی ، نظارت بر اصول بسته بندی و رعایت استانداردها ( نگهداری و حفاظت از کالا، بازاریابی )، هزینه متغیر، پیچیدگی اطلاعات(سلایق، نیازها، عادات خرید ..) ،موانع خروج از بازار، تعداد رقبای فعال در عرصه بسته بندی کالاها که هر کدام به نوبه خود وضعیت رقابتی در صنعت بسته بندی را تحت تاثیر قرار خواهند داد. (فیض و سلحشور، 1387)

 2-10-3-4  تامین کنندگان [4]

استوارت معتقد است که در بازار بسته بندی، تهیه مواد اولیه لازم جهت تولید بسته بندی های متنوع و مطلوب شرکت نیاز به دسترسی سریع ، به موقع ، کم هزینه و با کیفیت بالا به مواد اولیه مورد نظر خواهد داشت که این مهم تحت تاثیر قدرت چانه زنی عرضه کنندگان مواد اولیه در جهت تهیه مواد لازمه بسته بندی قرار خواهد گرفت.( Stewart,1995)

سیلایو و اسپیس(2004) دریافتند که قدرت چانه زنی عرضه کنندگان مواد اولیه بسته بندی می تواند اشکال متفاوتی به خود گرفته و در حالات خاصی در بازار تعریف گردد که برای مثال ، از مواردی همچون: تمایز موجود در مواد اولیه ارائه شده توسط عرضه کنندگان از قبیل هزینه، کیفیت، کمیت، قدرت انبارداری، مواد اولیه جایگزین، تعداد عرضه کنندگان (تمرکز یک عرضه کننده خاص بر بازار تامین مواد اولیه) را می توان نام برد. (Silayoi and Speece. 2004)

2-10-3-5 تهدید جایگزین [5]

تهدیدات جایگزین به تناسب تعدد و تنوع هر یک از حالات خود، می تواند رقابت موجود را تشدید نماید. از جمله این حالات می توان به مواردی همچون: بسته بندی های جایگزین، هزینه تولیدی و قیمت بسته بندی های جایگزین، کیفیت آنان، گرایش خریدار به بسته بندی های جایگزین و اطلاعات موجود فعالان بازاری (تولید کنندگان ، خریداران و…) در مورد آنان در بازار اشاره نمود. (خاکبیز، 1386)

2-10-4 مدیریت بسته بندی و قوانین و مقررات

تغییرات متناوب در قوانین و مقررات بر چگونگی تهیه بسته بندی کالاها تاثیر می گذارد. بسیاری از نهادهای قانونی با اعمال قوانینی همچون قوانین زیست- محیطی ، بهداشتی ، اطلاع رسانی نسبت به محصولات بسته‌بندی شده ، بر اشکال و نوع بسته بندی تاثیر قابل ملاحظه ای دارند. شرکتها نیز در پاسخ به این گونه قوانین سعی در ارائه بسته بندی های سبز[6]، قانونمند و بهداشتی می نمایند تا از این طریق بر مقبولیت قانونی بسته بندی محصولات و نهایتاً شرکت خود بیافزایند. حقوقدانان ، متخصصین زیست محیطی و بهداشت در این رابطه با بررسی نیازهای قانونی بازار، سعی در تطابق بسته بندی محصولات  با الزامات قانونی بازار می‌نمایند. این رابطه متقابل بوده و به گونه ای که اقدامات برخی از شرکتهای بزرگ بر نحوه تدوین قوانین حاکم بر بسته بندی محصولات تاثیر گذار بوده و بعضاً با تحولاتی در این زمینه همراه بوده است. (Stewart, 1994)

[1] New Entrants

[2] Buyers

[3] Competitors

 

[4] Suppliers

[5] Substitutes

[6] Green packaging


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

background